Als je in een noodsituatie terechtkomt en iemand lijdt aan een grote bloeding, kan het aanleggen van een tourniquet levens redden. Maar hoe moet je een tourniquet aanleggen? In deze tekst leggen we stap voor stap uit hoe je een tourniquet aanlegt om een ernstige bloeding te stoppen.

Stap 1: Zorg voor een geschikt tourniquet
Het is essentieel om een geschikte tourniquet bij de hand te hebben in geval van nood. Een tourniquet is een strakke band die om het lichaamsdeel wordt gewikkeld om de bloedstroom te stoppen. Tourniquets zijn verkrijgbaar bij medische leveranciers en sommige drogisterijen en kunnen ook worden opgenomen in een EHBO-kit.
Waar moet een geschikt tourniquet aan voldoen?
Een geschikt tourniquet moet aan bepaalde eisen voldoen om effectief te zijn bij het stoppen van een grote bloeding. Hieronder staan enkele kenmerken waaraan een geschikt tourniquet moet voldoen:
- Breedte: Het tourniquet moet breed genoeg zijn om de bloedstroom volledig te kunnen stoppen. Een breedte van minimaal 5 cm wordt aanbevolen.
- Sterkte: Het tourniquet moet sterk genoeg zijn om strak aan te spannen en de bloedstroom volledig te stoppen. Een tourniquet dat niet sterk genoeg is, kan niet effectief zijn.
- Duurzaamheid: Het tourniquet moet duurzaam genoeg zijn om meerdere keren te kunnen worden gebruikt als dat nodig is. Het mag niet scheuren of uitrekken na herhaaldelijk gebruik.
- Snelheid: Het tourniquet moet snel en eenvoudig kunnen worden aangelegd, zodat er geen kostbare tijd verloren gaat in noodsituaties. Het moet bijvoorbeeld gemakkelijk te openen en te sluiten zijn.
- Zichtbaarheid: Het tourniquet moet goed zichtbaar zijn, zodat hulpverleners het snel kunnen vinden in geval van nood. Dit kan worden bereikt door het tourniquet in een opvallende kleur te maken of door het te markeren met reflecterend materiaal.
Er zijn verschillende soorten tourniquets op de markt, zoals windlass-tourniquets, rateltourniquets en elastische tourniquets. Het is belangrijk om te kiezen voor een tourniquet die aan de bovengenoemde eisen voldoet en die geschikt is voor het beoogde gebruik, zoals het stoppen van bloedingen in een specifiek lichaamsdeel. Overleg met een medische professional over welk type tourniquet het beste past bij jouw specifieke behoeften. Let op: blauwe tourniquets zijn voor oefen gebruik!
Kies voor een CAT tourniquet
CAT staat voor “Combat Application Tourniquet”. Het is een type tourniquet dat oorspronkelijk is ontwikkeld voor militair gebruik en is ontworpen om snel en effectief bloedingen te stoppen bij trauma’s zoals schot- of scherfwonden. Het is een van de meest gebruikte tourniquets in het veld en is ook populair bij EHBO’ers en medische professionals. Het CAT-tourniquet is gemakkelijk aan te leggen en heeft een windlass-systeem om de bloedstroom snel en effectief te stoppen. Het is ook ontworpen met een duurzaamheid in gedachten, zodat het meerdere keren kan worden gebruikt.
Stap 2: Plaats de tourniquet op de juiste manier
Als je eenmaal een geschikte tourniquet hebt, moet je deze op de juiste manier plaatsen. Leg de tourniquet ongeveer 5 cm boven de wond om ervoor te zorgen dat de bloedstroom naar het getroffen lichaamsdeel volledig wordt gestopt. Zorg ervoor dat de tourniquet niet op een gewricht wordt geplaatst. Als je bloeding niet kan vinden plaats je deze zo hoog mogelijk (high and tight) op het getroffen lichaamsdeel (arm of been).
Stap 3: Draai de tourniquet strakker
Zodra de tourniquet op de juiste plaats zit, moet je deze strakker draaien om de bloedstroom te stoppen. Draai de tourniquet zo strak mogelijk totdat de bloeding volledig stopt. Een goede vuistregel is om de tourniquet aan te spannen totdat de pols- of slagaderpuls niet meer voelbaar is.
Stap 4: Bevestig de tourniquet
Als de tourniquet eenmaal strak is aangespannen, moet je deze bevestigen om ervoor te zorgen dat hij niet loskomt. De meeste tourniquets hebben een clip of sluiting die kan worden vastgezet om ervoor te zorgen dat de tourniquet op zijn plaats blijft.
Stap 5: Noteer de tijd
Het is belangrijk om de tijd te noteren waarop de tourniquet is aangebracht, zodat medische professionals dit weten wanneer ze aankomen. Een tourniquet mag niet langer dan twee uur op zijn plaats blijven. Een tourniquet mag niet verwijderd of losgemaakt worden nadat deze is geplaatst.
Waarom mag een tourniquet niet verwijderd worden?
Een tourniquet mag niet zomaar worden verwijderd zonder medische supervisie omdat het plotseling stoppen van de bloedtoevoer ernstige gevolgen kan hebben voor het lichaam. Een tourniquet stopt de bloedtoevoer naar een lichaamsdeel en voorkomt dat zuurstof en voedingsstoffen het getroffen gebied bereiken. Dit kan leiden tot weefselnecrose (afsterven van weefsel) en andere schade aan het getroffen gebied.
Als een tourniquet te lang op zijn plaats blijft, kan het ook leiden tot een verhoogde ophoping van afvalstoffen en gifstoffen in het getroffen gebied, wat kan leiden tot infecties en andere complicaties.
Daarom is het belangrijk om de tourniquet niet langer dan twee uur op zijn plaats te laten zitten en zo snel mogelijk medische hulp te zoeken nadat de tourniquet is aangebracht. Medische professionals hebben de nodige kennis en hulpmiddelen om de tourniquet op een veilige manier te verwijderen en de juiste zorg te bieden om verdere schade te voorkomen.
Een tourniquet bestellen?
We hebben voor jouw gemak een veelgebruik tourniquet geselecteerd die voldoet aan de voorwaarden, een CAT tourniquet die je gemakkelijk kan bestellen via bol.com.
Wat als er geen tourniquet voorhanden is om aan te leggen?
Als er geen tourniquet beschikbaar is, zijn er nog andere manieren om een ernstige bloeding te stoppen:
- Directe druk: Oefen directe druk uit op de wond met behulp van een steriel verband of een doek. Houd het verband of de doek stevig op de wond gedurende ten minste 10 minuten of totdat het bloeden volledig stopt.
- Verhoog het lichaamsdeel: Verhoog het getroffen lichaamsdeel om de bloedstroom te verminderen en het bloeden te stoppen. Bijvoorbeeld door het been omhoog te houden als er een bloeding is in het been.
- Wondsluiting: Als de bloeding afkomstig is van een oppervlakkige wond, zoals een snijwond, kan een wondsluiting worden gebruikt om het bloeden te stoppen. Een wondsluiting is een speciale tape die over de wond wordt geplaatst om de randen van de wond bij elkaar te houden.
- Hemostatische middelen: Hemostatische middelen zijn stoffen die worden gebruikt om bloedingen te stoppen. Deze middelen bevatten stoffen die bloedstolling bevorderen en kunnen worden gebruikt als directe druk en verhoging niet effectief zijn. Ze kunnen bijvoorbeeld worden gevonden in speciale verbanden zoals ChitoGauze of QuickClot.
Het is belangrijk om te onthouden dat deze alternatieven niet zo effectief zijn als een tourniquet en dat een tourniquet in sommige gevallen de enige optie kan zijn om het bloeden te stoppen. Als er sprake is van een ernstige bloeding en er geen tourniquet voorhanden is, moet er zo snel mogelijk medische hulp worden ingeschakeld.
Conclusie
Het aanleggen van een tourniquet kan een levensreddende handeling zijn bij een ernstige bloeding. Het is essentieel om een geschikte tourniquet bij de hand te hebben en deze op de juiste manier te plaatsen en aan te spannen. Vergeet niet om de tijd te noteren en de tourniquet zo snel mogelijk te verwijderen wanneer medische hulp arriveert. Met deze stappen kun je een tourniquet effectief aanleggen om een ernstige bloeding te stoppen.


